﻿<title_newspaper="Przekrój"> 
<title_article="O lekarzach. Rysunki Antoniego Uniechowskiego cz. 1.">
<author_1="">
<author_2="">
<language="pl">
<style="press">
<year="1953">
<month="12">
<date="1953-12-20">
<period="w">
<status="1_obieg">
<support="paper">
Szesnastu lekarzy z różnych wieków, jakich przedstawiamy dziś Czytelnikom, ożywiało wspólne pragnienie niesienia pomocy człowiekowi. Opierając się na obserwacji i eksperymencie, wojowali z przesądem i ciemnotą. Wszyscy jesteśmy dłużnikami ich bohaterskiej nieraz walki o postęp i dobro człowieka.
1. Na pięknej wyspie greckiej Kos, w parku, otaczającym świątynię boga zdrowia, Asklepiosa, przyjmował chorych "ojciec medycyny", wielki Hipokrates (około 460—377 p. n. e.). Znał już setki chorób, które niezwykle jasno i trafnie opisał. Leczył ostrożnie, ale umiał już stosować kilkaset leków. Był zadziwiająco biegłym chirurgiem. Genialnie przeczuł przyszłe drogi medycyny. Pierwszy sformułował zasady etyki lekarskiej i postępowania leczniczego. Choć sławny na całą Grecję, znał niedostatki swych umiejętności. Zwykł często mawiać: "Sztuka długa, a życie krótkie".
2. 760 leków znał już Avicenna (980—1037), który był równie wybitnym lekarzem, jak filozofem, fizykiem i pisarzem. Jego dzieło "Kanon" stało się księgą obowiązującą w medycynie na parę stuleci. Jednak średniowiecze nie umiało rozwinąć zgromadzonej w nim wiedzy lekarskiej Greków i Arabów. Wiedza medyczna, wyłącznie książkowa i rutyniarska, łączyła się często z magią, alchemią i astrologią. Anatomii uczono wyłącznie z podręcznika rzymskiego lekarza Galena, który żył w II wieku i którego błędy sprostował dopiero w XVI wieku Holender Wesaliusz.
3. Nie z książek trzeba się uczyć medycyny, lecz z życia! — wołał Philippus Aureolus Theophrastus Bombastus Paracelsus von Hohenheim (1493—1541). Zawsze w wojnie ze scholastyczną medycyną (wykładał nie po łacinie, ale po niemiecku), ubrany w chłopską kamizelkę (a nie w czerwony lekarski płaszcz) przemierzał Paracelsus kraje Europy. Największą jego zasługą jest wprowadzenie prostych, silnych leków na miejsce bezsensownych recept średniowiecznych. Był też Paracelsus lekarzem-społecznikiem: pierwszy spostrzegł istnienie chorób zawodowych.
</support>
</status>
</period>
</date>
</month>
</year>
</style>
</language>
</author_2>
</author_1>
</title_article>
</title_newspaper>

